17 YILDA ÇOK ŞEY YAPILDI DİYENLER BUNU İYİ OKUSUN !!!
The Rebirth of a Nation: Turkey Türk
Tayyareciliği /Turkish Aviation btw.1920s-1950s albümüne yeni bir fotoğraf ekledi.
1944’de Türk Hava Kurumu Etimesgut uçak
fabrikasının Danimarka’ya ihraç ettiği ilk Türk uçağı THK-5A.
Bundan 77 yıl evvel 7 Haziran 1942’de ise
Etimesgut fabrikasında yapılan ilk Türk uçağı havada süzüldü.
Atatürk 1 Kasım 1937’deki Meclis açış
konuşmasında şöyle dedi: “Hava Kuvvetlerimiz için yapılmış olan üç yıllık
program büyük milletimizin yakın ve bilinçli ilgisiyle şimdiden başarılmış
sayılabilir. Bundan sonrası için bütün uçaklarımızın ve motorlarının ülkemizde
yapılması ve savaş sanayimizin bu temele göre geliştirilmesi gerekir…”
1941’de Ankara’da THK Etimesgut Uçak Fabrikası
kuruldu. Burada daha önce kurulmuş atölyeler genişletilerek fabrikaya
dönüştürüldü. Fabrika 1942’de 113 mühendis 221 teknisyen ve işçiyle üretime
başladı. Fabrikada Türklerin yanında 35 Polonyalı mühendis ve teknisyen de
görev aldı. Fabrikanın yerli ve yabancı toplam personel sayısı 878’di. 1948’den
sonra yabancılar ülkelerine dönecek ve fabrika tamamen Türk personelden
oluşacaktı.
THK Uçak Fabrikası’nda yurt dışından alınan
patentli uçakların üretimi ve montajı dışında tamamen yerli tasarım uçaklar da
geliştirildi. Bu iş için 21 kişilik bir birim oluşturuldu. Bu birim 1942-1952
arasında 16 farklı tip uçak tasarladı. Fabrikada 1942-1952 arasında 126 adet
Türk tasarım uçak üretildi.
Bu projeler arasında özellikle öncü teknolojiye
ve tasarıma sahip “THK-13” kodlu “Uçan Kanat” adlı deneysel planör ve ambulans
uçağı olarak tasarlanan “THK-5A” adlı uçak çok dikkat çekiciydi. 1951’de 1 adet
THK-5A uçağı Danimarka’ya satıldı… Danimarka 1953’te 26 uçak siparişi daha
verdi. Ayrıca Avrupa’dan 30 adet sipariş daha alındı. Ancak bu siparişler
–değişik nedenlerle- teslim edilemedi. THK-13 ve THK-5A tasarımları Paris
Havacılık Fuarı’nda sergilendi ve büyük ilgi gördü. (Osman Yalçın Türk Hava
Harp Sanayi Tarihi s. 149-151) Bu fabrikada 1949’dan itibaren THK-15 “Uğur”
adlı eğitim uçağı seri üretilmeye başlandı. Bu uçaklardan toplam 84 adet
üretildi.
THK Etimesgut Uçak Fabrikası 1952’de Makine ve
Kimya Endüstri Kurumu’na (MKEK) devredildi.
(Metin: Sinan Meydan)
