İSTİHBARAT SERVİSLERİ (ASKERİ – SİVİL) & DERİN DEVLET & İSTİHBARAT KONULARI & MİT – MEH & MAH VE TEŞKİLAT-I MAHSUSA

MI5 (İNGİLİZ İÇ İSTİHBARAT SERVİSİ) DOSYASI : İngiltere'de ajanlara cinayet ve işkence izni


İngiltere’de ajanlara cinayet ve işkence izni


İngiltere’de mahkeme, iç istihbarat kurumu MI5’in ajan
ve muhbirlerinin aralarında cinayet ve işkencenin de bulunduğu suçları işlemesini
yasalara uygun buldu. Davalı insan hakları örgütleri temyize gidecek.


Londra’daki MI5 binası


İngiltere’de Soruşturma Yetkileri Mahkemesi (IPT), iç
istihbarat kurumu MI5 için çalışan ajan ve muhbirlerin, aralarında cinayet ve
işkence gibi şiddet eylemlerinin de yer aldığı ağır suçları işlemesinin
yasalara uygun olduğuna hükmetti. Karar, beş üyeli mahkemede üç üyenin oyu ile
kabul edildi.


İstihbarat servisleri ile ilgili şikayetleri inceleyen
Soruşturma Yetkileri Mahkemesi, dört insan hakları örgütünün MI5 çalışanları
ile ilgili başvurusunu değerlendirdi.


İnsan hakları örgütleri, doğrudan hükümet için
çalışmayıp istihbarat toplayan ajanlar ve muhbirlerin, aralarında cinayet ve
işkencenin de bulunduğu suçları işlemesine izin verilmesinin, İngiliz yasaları
ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı olduğu gerekçesiyle mahkemeye
başvurmuştu.


Konuya ilişkin olarak görüş bildiren hükümet, MI5’in
ajanlar olmadan istihbarat toplayamayacağını ve terör saldırılarını
engelleyemeyeceğini belirterek, ajanlara gerektiğinde suç işleme yetkisi
tanınmasının gerekliliğine dikkat çekmişti. Hükümet, söz konusu ajan ve
muhbirlere yargı dokunulmazlığı verilmediğinin de altını çizmişti.


“Halkı terör saldırılarından korumak için”


Hükümetin görüşüne destek veren mahkeme, ülkede son
zamanlarda düzenlenen ve ölümlere yol açan saldırıları örnek gösterdi.


Mahkemenin kararında, “Bu vaka, hukukun
üstünlüğünün geçerli olduğu demokratik bir toplumda karşı karşıya kalınan en
derin sorunlardan birini ortaya koyuyor” ifadesi kullanıldı. 2017 yılında
Manchester ve Londra’da düzenlenen saldırılar hatırlatılarak, bu olayların
“halkı ağır terör saldırılarından korumak için istihbarat toplamanın ve
diğer faaliyetlerin gerekliliğine vurgu yaptığı” kaydedildi. Mahkeme ayrıca,
MI5 çalışanlarının dokunulmazlığı bulunmadığına işaret etti.


Karara tepkiler


İçişleri Bakanlığı, mahkemenin kararını memnuniyetle
karşıladı. Yapılan açıklamada, gizli ajanların MI5’in “temel araçlarından”
biri olduğu belirtilerek, çalışmalarının “ülkenin güvenliği” için gerekli
olduğu kaydedildi.


İnsan hakları örgütleri Privacy International,
Reprieve, Pat Finucane Merkezi ve Adaletin Kabulü Komitesi kararı temyize
götüreceklerini açıkladı. Privacy International örgütünden Ilia Siatitsa kararı
eleştirerek, “Soruşturma Yetkileri Mahkemesi, MI5’in muhbirlerine
İngiltere’de aralarında şiddetin de bulunduğu ağır suçları işlemeleri için
gizlice izin verebilmesine hükmetti” dedi.


İnsan hakları örgütleri, MI5’in 1990’ların başından
beri başvurduğu bu uygulamasının, eski Başbakan Theresa May’in 2018 yılında bu
uygulamanın varlığını teyit etmesi ile ortaya çıktığını belirtiyor. Örgütler,
İrlandalı avukat Pat Finucane’in Belfast’daki evinde İngiltere yanlısı
militanlar tarafından 1989’da öldürülmesine ilişkin bir rapora atıfta
bulunuyor. 2012 tarihli rapor, devletin aktörlerinin katkısı olmaksızın
avukatın öldürülemeyeceğine işaret ediyordu.