Teoman Ertuğrul
TULUN
: AVRUPA PARLAMENTOSU KARARI VE CHRISTCHURCH’DEKİ TERÖRİST SALDIRI
Avrupa Parlamentosu’nun, tavsiye kararı niteliğindeki
2018 Türkiye Raporu, 13 Mart 2019 tarihinde Avrupa Parlamentosu Genel
Kurulu’nda kabul edilmiştir. Normal koşullarda Avrupa Parlamentosu’nun
Türkiye’ye ilişkin tutumunun Türkiye ve AB arasındaki ilişkileri, etkileşimi ve
diyalogu geliştirmek olması gerekir.[1]
Hal böyle olmakla birlikte, Avrupa
Parlamentosu’nun böyle davranmak yerine temel görevi ile ilgisi olmayan
konularda kışkırtıcı tutumlar ortaya koyduğunu görüyoruz. Bunun bir örneği,
garip biçimde “Ayasofya’nın tarihi-dini anıtının dış görünümünden ve camiye
dönüştürülmesinden” bahseden Karar’ın 14. Paragrafıdır. Söz konusu paragrafın
ilgili bölümü aşağıdaki gibidir:
““Türk hükümetini, kültürel mirasın korunmasına
ilişkin olarak getirdiği yasal yükümlülüklere saygı duymaya ve tam olarak
uygulamaya, özellikle de iyi niyetli bir şekilde geçen yüzyıl boyunca
tahrip edilmiş ya da yıkılmış Yunan, Ermeni, Süryani ve diğer kültürel mirasın
bütünleştirilmiş bir envanterini çıkarmaya davet eder: Bu bağlamda,
Ayasofya’nın tarihi-dini anıtının dış görünümünde değişimleri ve camiye
dönüştürülmesini teşvik eden herhangi bir aşırı görüşe karşı çıkar; ,..”[2]
Sorun yaratıcı, samimiyetsiz ve militan bir zihniyetle
doldurulmuş bu paragrafın Avrupa Parlamentosu Kararı’na neden eklendiği
hakkında ayrıntılı bir bilgiye sahip değiliz. Ayasofya, Cumhuriyet döneminde
bir müze haline gelmeden önce Osmanlı İmparatorluğu döneminde yüzyıllardır cami
olmuştur. Şimdi müze olmasına rağmen, halen yapısal olarak bir camidir. Bu
bağlamda Ayasofya hem bir Rum Ortodoks hem de bir Müslüman Türk kültürel
mirasıdır. Bu nedenle, Avrupa Parlamentosu’nun Müslüman Türk bileşenini
Ayasofya’dan dışlama teşebbüsü bütünüyle saygısızlıktır ve Haçlı Seferlerine
geri dönen bir zihniyete işaret etmektedir. Ayrıca, 1800’lerden başlayarak
modern zamanlara kadar yüz binlerce Müslüman öldürüldü ya da Balkanlar ve Kafkasya’daki
memleketlerinden atıldı. Bu süreçte sayısız cami bu bölgelerin Hristiyan
nüfusları tarafından yıkılmıştır. Örneğin, AB adayı Balkan ülkelerine, “iyi
niyetli bir şekilde geçen yüzyıl boyunca tahrip edilmiş ya da yıkılmış Müslüman
kültürel mirasın bütünleştirilmiş bir envanterini çıkarmaya davet” etmek
yönünde çağrıda bulunan bir Avrupa Parlamentosu kararını henüz görmedik.
Bugünkü Ermenistan önceki yüzyıllarda Türk Revan Hanlığının merkeziydi. Avrupa
Parlamentosu’nun, (AB’nin, AB üyeliğinden bir adım uzakta olan bağları
geliştirmek konusunda çok istekli olduğu) Ermenistan’ı hedefleyen ve
Ermenistan’dan, neden ülkedeki kalan Türk kültürel miras alanlarını yıkmaya
devam ettiği konusunda bir açıklama yapılmasını talep eden bir kararını da
şahit olmadık. Özetle, Avrupa Parlamentosu’nun kararının yukarıda belirtilen
paragrafının çeşitli kamuoyları için çok kışkırtıcı bir ton içerdiğinden şüphe
yoktur.
Bu talihsiz Avrupa Parlamentosu kararından yaklaşık
iki gün sonra, dünya bu sabah (15 Mart) Yeni Zelanda’dan gelen meşum bir
katliam haberiyle şok yaşadı. Silahlı saldırganların Yeni Zelanda’da
Christchurch’deki iki camiye ateş açmasından sonra en az 40 kişi hayatlarını
kaybetti. Uluslararası basında yer alan haberlerde, “Yeni Zelanda tarihinin en
kötü toplu öldürmesi olan Christchurch’teki bu olayda öğleden sonraki Cuma
namazı sırasında iki camiye yapılan saldırı sonucu kırk kişi öldü ve 20 kişi
yaralandı” denilmektedir.[3]
Bu korkunç olaydan hemen sonra, basında şunlar
belirtildi:
“Saldırganlardan birinin Facebook’da canlı olarak
yayınlanan bir saldırı düzenlediği bildirildi. Giysisindeki kamerayla çekim
yaptığı tahmin edilen saldırganın camiye girip camidekilere ateş ettiği ve
birçok kişinin katledildiği görülmektedir. Yeni Zelanda polisi,
saldırının görüntülerinin hiçbir şekilde paylaşılmamasını istedi. Facebook da
videoyu kaldırdı. Ayrıca saldırganın 70 sayfalık bir bildiri yazdığı iddia
ediliyor. Bildirinin ‘yüksek profilli düşmanları öldür’ başlıklı bölümünde, ‘Toplumlarımız içinde
özgürce dolaşan ama düşman olduğu çok bilinen uluslar var. Başları dik,
kendilerini dokunulmaz sanarak geziyorlar. Ne kadar hatalı olduklarını çok
yakında anlayacaklar. Hainler, haince öldürülmeyi hak ediyorlar.’ deniliyor”[4]
Haberlerden Bildiri’de, Türkler başlıklı bir bölümün
bulunduğunu anlıyoruz. Bu bölümde “Topraklarınızda huzur içinde
yaşayabilirsiniz, size zarar gelmeyecek. Boğaz’ın Doğu yakasında yaşayabilirsiniz.
Ama Boğaz’ın Batı yakasında bir yerde yaşamayı denerseniz, Avrupa’ya gelirseniz
sizi öldüreceğiz. Konstantinopolis’e gelir, tüm cami ve minareleri yıkarız.
Ayasofya minarelerden kurtulacak ve Konstantinapol hak edildiği gibi tekrar
Hristiyan şehri olacak.” denildiği öne sürülüyor.[5]
Avrupa Parlamentosu kararından iki gün sonra, Yeni
Zelanda’da bir terörist Ayasofya minarelerinin yıkılması ve Türklerin
öldürülmesinden bahsediyor.
Herkesçe bilindiği üzere İslam düşmanlığı, Türk
düşmanlığı ve fanatizm Avrupa’da genel olarak artıyor. Aslında, artış öyle bir
düzeye geldi ki, popülist partiler 12 Avrupa Birliği hükümetinde yer alıyorlar.
Bu koşullar altında, Avrupa Parlamentosu’nun daha dengeli ve
kızgınlıkları artırmayan, Avrupa’da barış, istikrar ve güvenlik ortamının daha
da geliştirilmesine katkıda bulunan bir karar alması gerekirdi.
Avrupa Parlamentosu’nun yabancı düşmanlığını,
ırkçılığı ve nefret suçunu körükleyen ve terör saldırısının tetiklemesinde rol
oynayabilecek sorumsuz davranışı için kendisini sorgulamasının zamanı gelmiş
görünmektedir.
*Fotoğraf : https://www.dailymail.co.uk
[1] “No: 52, 13 March 2019, Press Release
Regarding the European Parliament’s Resolution Regarding 2018 Report on Turkey”
(Republic of Turkey Ministry of Foreign Afars, 15 Mart 2019), 52, http://www.mfa.gov.tr/no_52_-avrupa-parlamentosu-2018-turkiye-raporu-hk.en.mfa.
[2] “European Parliament resolution of 13March 2019 on
the 2018 Commission Report on Turkey (2018/2150(INI))” (European Parliament, 13
Mart 2019), P8_TA-PROV(2019)0200, http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//NONSGML+TA+P8-TA-2019-0200+0+DOC+PDF+V0//EN.
[3] “Dozens Killed after Gunman Opens Fire in Two
Christchurch Mosques”, Guardian,
15 Mart 2019, https://www.theguardian.com/world/2019/mar/15/multiple-fatalities-gunman-christchurch-mosque-shooting.
[4] “Yeni Zelanda Tarihinin En Karanlık Günlerinden
Biri” : İki Camiye Silahlı Saldırı; 49 Kişi Öldü, 20’si Ağır 48 Kişi
Yaralı”, T24, 15
Mart 2019, https://t24.com.tr/haber/yeni-zelanda-tarihinin-en-karanlik-gunlerinden-biri-iki-camiye-silahli-saldiri-onlarca-olu-ve-yarali-var,812300.
[5] “Yeni Zelanda Tarihinin En Karanlık Günlerinden
Biri” : İki Camiye Silahlı Saldırı; 49 Kişi Öldü, 20’si Ağır 48 Kişi
Yaralı”.
