ÖZEL BÜRO EKİBİ OLARAK LAİK SİSTEME GEÇİŞİN İLK
ADIMI OLAN ŞERİYE MAHKEMELERİNİN KALDIRILIŞININ 95. YILINI KUTLARIZ.
3 Mart 1924’de yapılan kanuni düzenleme ile
Hilafetle birlikte Şer’i ye ve Evkaf Bakanlıkları da kaldırılmıştır. Ayrıca
yine aynı gün Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile (Öğretimin Birleştirilmesi) dini
eğitime son verilmişti. Böylece milli eğitim dönemi başlamıştır. Bu gelişmeler,
hukukta laikliğe yönelmenin öncüleri olmuştur. 8 Nisan 1924 tarihinde şer’i
hukukun uygulayıcıları olan Şer’i ye Mahkemeleri kaldırılmıştır. (1 )
Şeriye Mahkemelerinin
Kapatılması
Şeriye Mahkemelerinin Kapatılması, Cumhuriyetin ilan edilmesinden sonra laik
sistemin kurulabilmesi için gerçekleştirilen en
önemli devrimlerdendir.
Lağvedilen Şer‘iyye ve Evkaf Vekâleti’nin yerine,
İslâm dininin itikad ve ibadete dair hüküm ve işlerinin yürütülmesi ve dinî
müesseselerin idaresiyle görevli Diyanet İşleri Reisliği ile vakıfların idaresi
ve işleriyle ilgilenen Evkaf Müdüriyet-i Umûmiyyesi kuruldu ve her ikisi de
başvekâlete bağlandı.
Ülkedeki bütün cami, mescid, tekke ve zâviyelerin
yönetimiyle imam, hatip, vâiz, şeyh, müezzin ve kayyım gibi görevlilerin
işlemleri Diyanet İşleri reisinin yetkisindeydi; müftüler de Diyanet İşleri
Reisliği’ne bağlıydı.
Aynı tarihte çıkarılan Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu ile
ülkedeki bütün eğitim ve öğretim kurumlarının yanında Şer‘iyye ve Evkaf
Vekâleti’ne bağlı olan veya vakıflarca yönetilen mektep ve medreseler de Maarif
Vekâleti’ne devredildi (a.g.e., Üçüncü tertip, V, 322); bir süre sonra da
medreseler kapatıldı.
Osmanlı Devleti’nde çok önemli görevler üstlenen
iki büyük kurum, şeyhülislâmlıkla vakıfların idaresi birer genel müdürlük
seviyesine indirilip etkisiz hale getirilerek yeni teşkilât içerisinde yerini
almış oldu.( 2 )
(1
) https://www.aydin.edu.tr/tr-tr/arastirma/arastirmamerkezleri/
atam/ataturk/ Pages/Devrimleri.aspx
(2
) http://hukukbook.com/seriye-mahkemelerinin-kapatilmasi/
