Ortaçağ Avrupasında Tanrının Laneti Cüzzam ve Cüzzam Evleri
<dergipark.org.tr/tr/pub/gopsbad/archive?y=2014#y2014> Yıl 2014, Cilt 9, Sayı 2, 100 – 110, 01.06.2014
<dergipark.org.tr/tr/pub/@muratserdar> Murat SERDAR
Öz
Mycobacterium leprae mikrobunun insan vücudunda meydana getirdiği bulaşıcı ve müzmin bir hastalık olan “Lepra, lepef, leper, leprosy, cüzzam veya Ortaçağ Avrupa insanlarının tabiriyle Tanrının Laneti” olan bu hastalığın kökleri insanlık tarihi kadar eskiye dayanır. Hangi lisanda hangi şekilde söylenirse söylensin insanlığı belkide tarihte bu hastalık kadar meşgul eden, aciz bırakan bir hastalık görülmemiştir. Bu hastalığın anavatanın Asya olmasına rağmen dünyanın birçok yerinde izleri görülmüştür. Ortaçağ Avrupa’sı da bu hastalıktan nasibini alan yerler arasında yer almaktadır. Tanrının Laneti, sevenleri birbirinden ayırdığı gibi toplumun dışına itilmelerine ve tamamen toplumdan soyutlanmalarına da neden olmuştur. Bu hastalığın acı tecrübesini yaşayan Avrupa,bir yandan tedavisi için çaba sarf ederken bir yandan da bu hastalıktan acı çekenlerin barınabilecekleri hastaneler veya cüzzam evleri inşa etmiştir. Ülkemizde bu hastalığa dair ilmi platformlarda çalışmalar yer almasına rağmen Ortaçağ Avrupa’sındaki etkisi ve cüzzam evleri hakkında yeterli çalışma bulunmamaktadır. Biz de bu çalışmada cüzzam hastalığının tarihi seyrinden, Ortaçağ Avrupa’sındaki etkilerinden ve bu dönemde Avrupa’da açılan cüzzam evlerinden bahsedeceğiz. Mamafih Ortaçağ Avrupa’sındaki cüzzam ve cüzzam evleri ile alakalı yapacağımız bu çalışma ile bu alandaki bilgi eksikliğini bir nebze de olsa gidereceğiz kanaatindeyiz
Anahtar Kelimeler
<dergipark.org.tr/tr/search?q=%22C%C3%BCzzam%22> Cüzzam, <dergipark.org.tr/tr/search?q=%22+C%C3%BCzzam+evleri%22> Cüzzam evleri, <dergipark.org.tr/tr/search?q=%22+Orta%C3%A7a%C4%9F%22> Ortaçağ, <dergipark.org.tr/tr/search?q=%22+Avrupa%22> Avrupa
Kaynakça
* Atabek, E.M. (1977), Ortaçağ Tababeti, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları, İstanbul.
* Aydın, E. (2006), Dünya ve Türk Tıp Tarihi, Güneş Kitabevi, Ankara.
* Bagley, J.J. (1960), Life in Medieval England, B.T. Batsford Ltd, London.
* Brodman, J. W., Charity and Welfare: Hospitals and The Poor in Medieval Catalonia, The Library of Iberian Resources Online.
* Butler, N. (1997) “Lepsory”, Cambridge Handbook of Psychology, Health and Medicine, Andrew Baum. (Ed.). Cambridge University Press, United Kingdom, s. 521.
* Clay, R.M. (1909), The Medieval Hospitals of England, Methuen & Co., London.
* Covey, H.C. (2001), “People With Leprosy (Hansen’s iease) During The Middle Ages”, The Social Science Journal 38, s. 315-321.
* Darton, E. (1996), “The Evolution of Mission and Design of the Hospital”, Metropolis Magazine, s. 1-21.
* Gimpel, J. (Ocak 2005), Ortaçağda Endüstri Devrimi. Nazım Özüaydın (Çev.), Tübitak, Ankara.
* Handerson, H.E. (1918), Gilbertus Anglicus Medicine of the Thirteenth Century, The Cleveland Medical Library Association, Cleveland. Ohio.
* Hope, R.C. (August 2009) The Leper in England: With Some Account of English Lazar- Houses, Gutenberg Ebook 19.
* Matheson, C.D; vd, (December 2009), ” Molecular Exploration of the First-Century Tomb of theShroud in Akeldama, Jerusalem”, Plos ONE, Volume 4. Issue 12, s. 1-13.
* Palalı, M.Z. (1993), “Cüzzam”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 8, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara, s. 150-152.
* Pirenne, H. (1990), Ortaçağ Kentleri, Şaban Karadeniz (Çev.), İletişim Yayınları, İstanbul.
* Rawcliffe, C. (1984), “The Hospitals of Later Medieval London”, Medical History, 28: s. 1-21.
* Trautman, J.R. (September 1984), “A Brief History of Hansen’s Disease”, Bulletin of The New York Academy of Medicine, Vol. 60., No: 7, s. 689-695.
* Utterback, K.T. (2001), “Review: Charty and Welfare: Hospitals and the Poor in Medieval Catalonia by James William Brodman”, Medieval Academy of America, s. 690-692.
* Walsh, J.J. (1910), “Hospitals”, In TheCatholic Encyclopedia, Robert Appleton Company, Retrieved April 5, 2014, New York.
* Walsh. J.J. (1911), Old-Time Makers of Medicine, Fordham University Press, New York.
* Ziegler, J. (1998), Medicine and Religion c. 1300 The Case of Arnau de Vilanova, Clarendon, Oxford.
* “Hospitals: St Julian by St Albans”, in A History of the County of Hertford: Volume 4, ed. William Page (London, 1971), pp. 464-467 www.british- history.ac.uk/vch/herts/vol4/pp464-467 [accessed 18 January 2015].
* “Leprosy and Leper Houses”, The British Medical Journal, Jan. 8. 1916, s. 54-55.
* global.britannica.com/EBchecked/topic/447447/Pax-Romana. 14.03.2015.
* web.stanford.edu/group/parasites/ParaSites2005/Leprosy/history.htm. 12.03.2015.
* www.steteskop.net/ozetler-pa-print_pdf-pid-471.html. 11.03.2015.
DOKUMANI BURADAN <disk.yandex.com.tr/i/zgGAx8Fd0QAf2w> İNDİREBİLİRSİNİZ.
<dergipark.org.tr/tr/pub/gopsbad/archive?y=2014#y2014> Yıl 2014, Cilt 9, Sayı 2, 100 – 110, 01.06.2014
<dergipark.org.tr/tr/pub/@muratserdar> Murat SERDAR
Öz
Mycobacterium leprae mikrobunun insan vücudunda meydana getirdiği bulaşıcı ve müzmin bir hastalık olan “Lepra, lepef, leper, leprosy, cüzzam veya Ortaçağ Avrupa insanlarının tabiriyle Tanrının Laneti” olan bu hastalığın kökleri insanlık tarihi kadar eskiye dayanır. Hangi lisanda hangi şekilde söylenirse söylensin insanlığı belkide tarihte bu hastalık kadar meşgul eden, aciz bırakan bir hastalık görülmemiştir. Bu hastalığın anavatanın Asya olmasına rağmen dünyanın birçok yerinde izleri görülmüştür. Ortaçağ Avrupa’sı da bu hastalıktan nasibini alan yerler arasında yer almaktadır. Tanrının Laneti, sevenleri birbirinden ayırdığı gibi toplumun dışına itilmelerine ve tamamen toplumdan soyutlanmalarına da neden olmuştur. Bu hastalığın acı tecrübesini yaşayan Avrupa,bir yandan tedavisi için çaba sarf ederken bir yandan da bu hastalıktan acı çekenlerin barınabilecekleri hastaneler veya cüzzam evleri inşa etmiştir. Ülkemizde bu hastalığa dair ilmi platformlarda çalışmalar yer almasına rağmen Ortaçağ Avrupa’sındaki etkisi ve cüzzam evleri hakkında yeterli çalışma bulunmamaktadır. Biz de bu çalışmada cüzzam hastalığının tarihi seyrinden, Ortaçağ Avrupa’sındaki etkilerinden ve bu dönemde Avrupa’da açılan cüzzam evlerinden bahsedeceğiz. Mamafih Ortaçağ Avrupa’sındaki cüzzam ve cüzzam evleri ile alakalı yapacağımız bu çalışma ile bu alandaki bilgi eksikliğini bir nebze de olsa gidereceğiz kanaatindeyiz
Anahtar Kelimeler
<dergipark.org.tr/tr/search?q=%22C%C3%BCzzam%22> Cüzzam, <dergipark.org.tr/tr/search?q=%22+C%C3%BCzzam+evleri%22> Cüzzam evleri, <dergipark.org.tr/tr/search?q=%22+Orta%C3%A7a%C4%9F%22> Ortaçağ, <dergipark.org.tr/tr/search?q=%22+Avrupa%22> Avrupa
Kaynakça
* Atabek, E.M. (1977), Ortaçağ Tababeti, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları, İstanbul.
* Aydın, E. (2006), Dünya ve Türk Tıp Tarihi, Güneş Kitabevi, Ankara.
* Bagley, J.J. (1960), Life in Medieval England, B.T. Batsford Ltd, London.
* Brodman, J. W., Charity and Welfare: Hospitals and The Poor in Medieval Catalonia, The Library of Iberian Resources Online.
* Butler, N. (1997) “Lepsory”, Cambridge Handbook of Psychology, Health and Medicine, Andrew Baum. (Ed.). Cambridge University Press, United Kingdom, s. 521.
* Clay, R.M. (1909), The Medieval Hospitals of England, Methuen & Co., London.
* Covey, H.C. (2001), “People With Leprosy (Hansen’s iease) During The Middle Ages”, The Social Science Journal 38, s. 315-321.
* Darton, E. (1996), “The Evolution of Mission and Design of the Hospital”, Metropolis Magazine, s. 1-21.
* Gimpel, J. (Ocak 2005), Ortaçağda Endüstri Devrimi. Nazım Özüaydın (Çev.), Tübitak, Ankara.
* Handerson, H.E. (1918), Gilbertus Anglicus Medicine of the Thirteenth Century, The Cleveland Medical Library Association, Cleveland. Ohio.
* Hope, R.C. (August 2009) The Leper in England: With Some Account of English Lazar- Houses, Gutenberg Ebook 19.
* Matheson, C.D; vd, (December 2009), ” Molecular Exploration of the First-Century Tomb of theShroud in Akeldama, Jerusalem”, Plos ONE, Volume 4. Issue 12, s. 1-13.
* Palalı, M.Z. (1993), “Cüzzam”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 8, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara, s. 150-152.
* Pirenne, H. (1990), Ortaçağ Kentleri, Şaban Karadeniz (Çev.), İletişim Yayınları, İstanbul.
* Rawcliffe, C. (1984), “The Hospitals of Later Medieval London”, Medical History, 28: s. 1-21.
* Trautman, J.R. (September 1984), “A Brief History of Hansen’s Disease”, Bulletin of The New York Academy of Medicine, Vol. 60., No: 7, s. 689-695.
* Utterback, K.T. (2001), “Review: Charty and Welfare: Hospitals and the Poor in Medieval Catalonia by James William Brodman”, Medieval Academy of America, s. 690-692.
* Walsh, J.J. (1910), “Hospitals”, In TheCatholic Encyclopedia, Robert Appleton Company, Retrieved April 5, 2014, New York.
* Walsh. J.J. (1911), Old-Time Makers of Medicine, Fordham University Press, New York.
* Ziegler, J. (1998), Medicine and Religion c. 1300 The Case of Arnau de Vilanova, Clarendon, Oxford.
* “Hospitals: St Julian by St Albans”, in A History of the County of Hertford: Volume 4, ed. William Page (London, 1971), pp. 464-467 www.british- history.ac.uk/vch/herts/vol4/pp464-467 [accessed 18 January 2015].
* “Leprosy and Leper Houses”, The British Medical Journal, Jan. 8. 1916, s. 54-55.
* global.britannica.com/EBchecked/topic/447447/Pax-Romana. 14.03.2015.
* web.stanford.edu/group/parasites/ParaSites2005/Leprosy/history.htm. 12.03.2015.
* www.steteskop.net/ozetler-pa-print_pdf-pid-471.html. 11.03.2015.
DOKUMANI BURADAN <disk.yandex.com.tr/i/zgGAx8Fd0QAf2w> İNDİREBİLİRSİNİZ.
