Güney Kıbrıs’tan
S-300 kışkırtması
Güney Kıbrıs’tan,
‘S-300’leri Türklere karşı adaya yerleştirelim’ sesleri yükselmeye başladı
TURAN SALCI
Türkiye’nin
sert ihtarı üzerine Güney Kıbrıs yerine 1998’de Girit adasına konuşlandırılan
S-300 hava savunma sistemlerinin, yeniden Kıbrıs’a yerleştirilmesi gündeme
geldi. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Meclis Üyesi Christos Rotsas sosyal medyadan
yaptığı açıklamada savunma sistemlerinin Kıbrıs’ta konuşlandırılacağını iddia
etti.
Türkiye bugünlerde Kıbrıs’ta geniş
toprak tavizlerini, Türk Ordusu’nun adadan çekilmesini içeren Guterres
Çerçevesi’ni ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile İsrail’in ve Yunanistan’ın
Türklerin Doğu Akdeniz’deki haklarını uluslararası hukuku da çiğneyerek gasp
eden adımlarını tartışıyor. En son Güney Kıbrıs’tan, “S-300’leri Türklere karşı
adaya yerleştirelim” sesleri yükselmeye başladı.
Rotsas&Co adlı finansal
danışmanlık şirketinin sahibi ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Temsilciler Meclisi
Üyesi Christos Rotsas, 4 Nisan 2018’de attığı tweetle Türkiye’yi kızdıracak bir
iddiada bulundu. Rotsas şu ifadeleri kullandı:
“Hükümet Türkiye’nin S-400
almasının yarattığı olumsuz havadan faydalanıyor ve S-300’ü Kıbrıs’a getiriyor.
TorM1 ve Buk2 ile birlikte, sonunda Türk F-16’larına etkili bir cevap
verebilir.” Rotsas’ın bu iddiası Güney Kıbrıs Rum Kesimi’nde yayın yapan etkili
medya kuruluşu SigmaLive’de yayımlandı.
Öte yandan son aylarda Yunanistan
medyasında da S-300’lerin Girit’teki NATO’ya ait NAMFI tesislerinden başka bir
yere taşındığına dair çeşitli haberler yayımlandı. Ancak haberlerde S-300’lerin
nereye götürüldüğüne dair bilgi yer almadı. S-300’ler son olarak 13 Aralık
2013’te adada yapılan tatbikatta görüntülenmişti.
‘ABD VE İNGİLTERE İSTEMEZ’
Emekli
Hava Tümgeneral Beyazıt Karataş Aydınlık’a yaptığı değerlendirmede, “1998’de
üstü kapanmış olayı, Türkiye’nin S-400 almasını bahane ederek ortaya atmış
olabilirler” diyerek şunları söyledi: Böyle bir düşünceyi gündeme getirmiş
olmalarına rağmen başta ABD, İngiltere ve Doğu Akdeniz’deki ülkeler buna razı
olmayacaktır. Çünkü S-300’lerin gelmesi demek Rus teknisyenlerin ve Rus
sisteminin adaya gelmesi demektir. Ayrıca bu hamle adanın silahlandırılmasının
da önünü açar. Bu durumda Türkiye, Kıbrıs’ta kalıcı olarak deniz ve hava üssü
kurma ihtiyacı hisseder.
TÜRK DONANMASI ENGELLEMİŞTİ
Güney Kıbrıs Rum Kesimi, S-300
füze sistemlerini 1997 yılında, 1959 yılında imzalanan, Londra Kurucu
Antlaşması ile tesis edilen statüye aykırı olarak satın almıştı. TBMM, KKTC ile
birlikte 20 Ocak 1997 günü, ortak bir deklarasyon yayımlayıp Kıbrıs’ın
savunmasında Türkiye’nin kararlılığını vurguladı. Mayıs 1997’de de GKRY bayrağı
taşıyan veya ilintisi olan gemilere, 1987 yılından sonra uygulanan ambargonun
kapsamı genişletildi.
S-300 planına en güçlü tepki Türk
Donanması’ndan gelmişti. 3-21 Haziran 1997’de icra edilen Denizkurdu-97
tatbikatının ikinci safhasının sonunda, bazı firkateyn, hücumbot ve
denizaltılarımız Magosa ve Girne’ye liman ziyaretinde bulundular. Soğuk Savaş
boyunca Magosa’nın güneyine geçmeyen Türk Donanması, bu tatbikatla Doğu
Akdeniz’e yüksek varlık ve hazırlık seviyesi ile aniden çıktı. Tatbikat
bittikten iki hafta sonra, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ile KKTC
Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ortak bir deklarasyon ile iki ülke arasındaki
dayanışmayı bir kez daha dünyaya ilan ettiler. Sonuçta söz konusu S-300
füzelerinin Güney Kıbrıs’a yerleştirilmeyeceği, Aralık 1998’de kesinleşti.
Böylece füzeler, Rusya Federasyonu, Yunanistan ve GKRY arasında yapılan bir
düzenleme ile Girit adasında konuşlandırıldı.
KIBRIS’TA ÜÇ SEÇENEK
Yunanistan ve GKRY’nin Kıbrıs’ta
S-300’leri konuşlandırabileceği üç önemli yer öne çıkıyor. 1997’deki plan
Baf’taki hava üssüydü. 12 savaş uçağının konuşlanabileceği modern bir askeri
tesis olan Baf Hava Üssü, adanın güneyinde bulunuyor. İkinci seçenek,
İngiltere’nin de adada iki hava üssünden biri olan Ağrotur (Akrotiri). Buraya
yerleştirilmesi halinde S-300 sistemleri, İngilizlerin korumasına alınmış
olacak. Ancak İngilizlerin önce Rus sisteminin adaya getirilmesine onay vermesi
gerekiyor. Diğer seçenek, daha doğuda bulunan Larnaka Uluslararası Havalimanı
civarı. Halihazırda burada S-300’lerin konuşlandırılması için hazırlanmış
alanlar bulunuyor.
